| Pamiętajmy [. . .] to od przypadkowego świadka wypadku, który nie posiada wykształcenia medycznego, zależy, czy dany człowiek - poszkodowany w wypadku przeżyje czy nie. |
szkolenia pierwszej pomocy | Pamiętajmy [. . .] to od przypadkowego świadka wypadku, który nie posiada wykształcenia medycznego, zależy, czy dany człowiek - poszkodowany w wypadku przeżyje czy nie. |
.jpg)
| Instrukcja udzielania pierwszej pomocy |
 |
 |
 |
INSTRUKCJAUDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCYPrze życie osób poszkodowanych po wypadkach zależ y od jak najszybszego udzielenia pomocymedycznej i własciwej organizacji transportu do szpitala. Stosowanie tej pomocy wymagane jest w przypadku gdy u poszkodowanego wystepuja: • zaburzenia w oddychaniu (bezdech) • zatrzymanie kra/enia • krwotok • wstrzas pourazowy Przy udzielaniu pierwszej pomocy, ratownik pomimo atmosfery zdenerwowania i grozy powinien w miare mo liwosci wykazac sie opanowaniem i zdrowym rozsadkiem, gdy jest to podstawa skutecznosci i sprawnosci jego działania. Nale/y skupic sie na rzeczach zasadniczych tj.: 1. przywróceniu wydolnosci oddechu i kra/enia oraz 2. udro/nieniu dróg oddechowych i ewentualnym opanowaniu krwotoku. Korzystajac z pomocy innych osób wezwac pogotowie ratunkowe. Je eli jest to tylko mo liwe, nie nale y czekac biernie na przyjazd karetki, a przystapic do ratowania ofiary wypadku. I. Pierwsza czynnoscia przed przystapieniem do pomocy poszkodowanemu jest zabezpieczenie miejsca wypadku przed ewentualnymi dalszymi zagro eniami np. wyłaczajac maszyny, urzadzenia, zasilanie z sieci itp.. II. Nastepna czynnoscia jest dokonanie oceny stanu poszkodowanego czy zachował on przytomnosc i jaki jest stan wydajnosci jego układów kra enia i oddychania. Prawidłowa ocena tego stanu jest podstawa do dalszych działan zwiazanych z pierwsza pomoca. Takimi działaniami moga byc: • podjecie sztucznego oddychania • zewnetrzny masa/ serca • zatamowanie krwotoku • uło/enie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej • zabezpieczenie poszkodowanego przed pogłebieniem wstrzasu • wezwanie pogotowia ratunkowego Udzielenie pierwszej pomocy nale y kontynuowac do czasu przybycia fachowego personelu medycznego. Pozycja boczna ustalona W pozycji bocznej ustalonej umieszczamy poszkodowanego w nastepujacy sposób: 1. u le/acego na plecach poszkodowanego wyprostowujemy obie nogi, 2. nastepnie te, która bedzie na dole, zginamy w kolanie, przywodzac stope w strone posladka, 3. konczyne górna po tej samej stronie umieszczamy pod jego posladek, po czym 4. pociagajac za przeciwległa reke, obracamy poszkodowanego na bok, pomagajac sobie druga uło/ona na miednicy lub kolanie poszkodowanego, 5. głowe poszkodowanego odchylamy do tyłu, a twarz kierujemy ku dołowi, 6. dłon reki poszkodowanego umieszczamy pod jego policzkiem, 7. druga reka powinna le/ec wzdłu/ (boku) tułowia. Taka pozycja uniemo/liwia mu przekrecenie sie na plecy lub brzuch. Odchylenie głowy w tył udra/nia drogi oddechowe. Uło/ona na boku i nisko głowa umo/liwia wypływanie substancji obcych z ust poszkodowanego, które mogłyby zatkac drogi oddechowe poszkodowanego. W pozycji tej powinno sie układac wszystkich nieprzytomnych lub zagro/onych utrata przytomnosci. Bezdech Czestym objawem pourazowym sa zaburzenia w oddychaniu i wia ace sie tym scisle zaburzenia czynnosci kra enia. Ratowanie poszkodowanego wymaga przywrócenia lub utrzymania czynnosci obu układów. W przypadku, kiedy pierwszy wystapi zanik czynnosci oddychania, kra enie mo e trwac jeszcze przez krótki czas, ale jest ono wtedy wówczas mniej wydajne i dochodzi do jego zatrzymania. Brak czynnosci oddechowej zwany jest bezdechem. Mo e on wystapic przy uszkodzeniach mózgu, górnych czynnosci oddechowych lub ich niedro noscia. W wiekszosci przypadków przywrócenia dokonuje sie stosujac proste czynnosci pod warunkiem natychmiastowego ich podjecia. Objawy Bezdech u poszkodowanego rozpoznajemy przez: • brak ruchów oddechowych klatki piersiowej oraz • niemo/nosc wyczucia na własnym policzku wydychanego przez poszkodowanego powietrza. Wówczas przystepujemy do udro/nienia dróg oddechowych i sztucznego oddychania. Przyczyna Najczestsza przyczyna niedro nosci dróg oddechowych jest zapadniety jezyk u osób nieprzytomnych, le acych na plecach lub ciało obce znajdujace sie w drogach oddechowych i zatykajace je. Ciałem obcym moga byc krew, wymiociny, szczatki ubrania, złamana proteza zebowa itp. Postepowanie Niedro nosc dróg oddechowych w przypadku blokowania ich przez jezyk stosunkowo łatwo usuwa sie poprzez odchylenie głowy poszkodowanego do tyłu. Czynnosc te wykonujemy poprzez: • podło enie jednej reki pod szyje poszkodowanego i jednoczesne uło enie drugiej na jego czole; • nastepnie, zachowujac ostro nosc odchylamy jego głowe maksymalnie do tyłu. W przypadku kiedy zachodzi podejrzenie o uszkodzenie kregosłupa, zatkane jezykiem drogi oddechowe udra niamy poprzez uniesienie uchwy lub wyciagniecie jezyka. 5uchwe mo na uniesc poprzez wysuniecie jej w kierunku pionowym u poszkodowanego, le acego na wznak, poprzez naciskanie do przodu oboma kciukami katów uchwy. Wysuniecie uchwy mo na uzyskac równie przez pociagniecie za dolne zeby, tak by wysuneły sie przed zeby górne. Je eli omówione metody nie powoduja udro nienia dróg oddechowych nale y dokonac tego poprzez wyciagniecie jezyka. Po rozwarciu szczeki poszkodowanego nale y uchwycic jezyk w palce wskazujacy i kciuk a nastepnie wyciagnac go na brode. Usuwanie ciał obcych Ciało obce z ust i gardła poszkodowanego usuwa sie poprzez przewrócenie go na bok i otworzenie jego ust. Sztuczne oddychanie Upewniwszy sie e drogi oddechowe u poszkodowanego sa dro ne mo na przystapic do przywracania oddechu. Najskuteczniejsza i stosunkowo najprostsza metoda jest sztuczne oddychanie “ usta – usta ”. Stosowanie tej metody polega na tym, e ratujacy wdmuchuje swoje powietrze wydechowe bezposrednio do ust ratowanego. Po przechyleniu głowy poszkodowanego do tyłu i zatkaniu jego nosa ratujacy powinien wykonac głeboki wdech i wdmuchiwac powietrze bezposrednio do ust poszkodowanego. Unoszenie sie sciany klatki piersiowej ratowanego swiadczy o skutecznosci sztucznego oddechu. Odjecie ust od ratowanego umo liwia bierny wydech. Ratujacy powinien upewnic sie e w czasie wydechu powietrze wydostaje sie na zewnatrz, wówczas czynnosci ratujace ycie sa skuteczne. Czynnosci wdmuchiwania powietrza do płuc wykonuje sie z czestotliwoscia od 16 do 20 razy na minute do czasu powrotu samoistnego wydolnego oddechu lub przejecia poszkodowanego przez personel karetki reanimacyjnej. Wskazane jest stosowanie maski reanimacyjnej, umo/liwiajacej przy zało/eniu jej zatkanie nosa co ułatwia prowadzenie sztucznego oddychania. Zapewnia ona równie/ brak kontaktu ratownika z ustami poszkodowanego. Równie skuteczne jest oddychanie “ usta – nos ”. Metode te stosuje sie poprzez zatkanie ust poszkodowanego i wdmuchiwanie powietrza przez nos, co wymaga u ycia wiekszej siły ni przy metodzie “usta – usta”. Podczas wydechu usta ratowanego odsłania sie. Po odzyskaniu przez poszkodowanego własnego oddechu nale y uło yc go w pozycji bocznej, ustalonej. Zatrzymanie czynnosci serca Zatrzymanie czynnosci serca równoznaczne jest z zatrzymaniem kra enia krwi w ustroju poszkodowanego. Objawy • Nagła utrata przytomnosci i po kilku sekundach bezdech. • Brak tetna na du ych tetnicach w okolicy szyi i pachwin. Nale y zauwa yc e brak tetna w tetnicach promieniowych nie musi swiadczyc o zatrzymaniu kra enia. • Zrenice poszkodowanego przestaja reagowac na swiatło, a skóra przyjmuje bladosina barwe . Zatrzymanie kra enia krwi wymaga natychmiastowego przystapienia do masa u zewnetrznego i równoczesnie sztucznego oddychania. Upewniwszy sie e kra enie krwi rzeczywiscie ustało niezwłocznie przystepujemy do czynnosci ratujacych ycie. Masa serca Masa serca zewnetrzny polega na tym, e ratujacy uciska rytmicznie mostek ratowanego w kierunku kregosłupa, kiedy ten le y na plecach. Na wskutek tych działan serce le ace pomiedzy mostkiem a kregosłupem zostaje ucisniete, co powoduje mechaniczne wycisniecie krwi z komór małego i du ego kra enia. Odjecie nacisku na klatke piersiowa pozwala na powtórne odkształcenie sie sciany klatki piersiowej, co pozwala na napełnienie sie krwia komór serca. Cały cykl powtarza sie przy nastepnym ucisku mostka i jego zwolnieniu. Skuteczny masa jest wykonywany przy predkosci 80 ucisniec na minute. Przy wykonywaniu masa u poszkodowany powinien le ec na plecach. Na mostek nale y uciskac silnie, szybko, krótko, a nadgarstki powinny byc uło one jeden na drugim. Uciskac nale y w miejscu srodkowej linii ciała tu poni ej połowy długosci mostka. Sztuczne oddychanie Aby zapewnic skutecznosc masa u serca, nale y połaczyc go ze sztucznym oddychaniem. W przypadku akcji prowadzonej przez jednego ratujacego, musi on wykonac zarówno sztuczne oddychanie jak i masa serca, w nastepujacy sposób: • po ka dych 2 wdmuchnieciach, wykonuje sie 30 ucisniec, • liczba sztucznych oddechów powinna wynosic 16 – 20 na minute. W przypadku kiedy jest 2 ratowników, ratowanie jest łatwiejsze, gdy w tym przypadku jeden ratownik wykonuje sztuczne oddychanie, a drugi masa zewnetrzny serca. Osoba prowadzaca sztuczne oddychanie powinna wdmuchiwac powietrze 2 razy na 30 ucisniec mostka. Wyczuwalne tetno w tetnicach szyjnych lub udowych a tak e obwodowych swiadczy o powrocie czynnosc serca. Badanie tetna na tetnicach szyjnych powinno byc prowadzone dokładnie i w miare krótko, tak by nie zakłócało swobodnego przepływu krwi do mózgu. Skutki O skutecznosci akcji ratowniczej swiadczy ustepowanie sinicy i reakcja zrenic na swiatło. W przypadku, kiedy u poszkodowanego powróca podstawowe funkcje yciowe układamy go w pozycji bocznej ustalonej. Krwotok W przypadku wystapienia krwotoku u poszkodowanego, tj. utraty du ej ilosci krwi ( tzn. około 1,5 – 2 litrów) wystapia nastepujace objawy: • bladosc powłok ciała • przyspieszenie tetna • spadek cisnienia krwi • ogólne osłabienie • szum w uszach • zimny pot • “mroczki” przed oczyma • niepokój • wreszcie utrata przytomnosci, poprzedzajaca zgon Tamowanie krwotoku Zatamowanie krwotoku na miejscu wypadku jest czynnoscia ratujaca ycie. Zatamowac krwotok mo na poprzez : • uniesienie konczyny • ucisk reczny w miejscu wypływu krwi • zało enie opatrunku uciskowego Uniesienie konczyny stosowane jest w mniejszych krwotokach. W wiekszych krwotokach stosujemy ucisk reczny, jednak dobrze jest uciskac rane przykrywajac ja gaza opatrunkowa. Na krwawiaca rane stosujemy opatrunek uciskowy. Opatrunek taki składa sie z czystego opatrunku osłaniajacego, który uciska sie wałkiem ze zwinietego banda a, ligniny, waty itp. mocowanego opaska dociskajaca. Zdarza sie jednak, e mimo opatrunku rana krwawi nadal. W takim przypadku nie nale y zdejmowac opatrunku lecz doło yc waty, ligniny itp. i ucisnac go silniej druga opaska. Wstrzas pourazowy Objawy wystepujace u poszkodowanych po wypadku zwane sa wstrzasem pourazowym. Przyczyna mo e byc du y krwotok, zmia d enie, złamanie, stłuczenie, oparzenie. Objawy wstrzasu Podstawowe objawy ka dego wstrzasu pourazowego to: • szybko słabnace, nawet niewyczuwalne tetno • bladosc i ochłodzenie skóry • zimny pot na powierzchni ciała • płytki, przyspieszony oddech. • niepokój poszkodowanego • apatia i sennosc. Łagodzenie objawów wstrzasu Przy poczatkowych objawach wstrzasu poszkodowany raczej jest przytomny, ale objawy te moga pogłebic sie na wskutek strachu, bólu czy zimna. Nale y zatem starac sie wyeliminowac czynniki powodujace ten wstrzas a w szczególnosci: • zapewnic poszkodowanemu spokój • osłonic przed zimnem • zapewnic poszkodowanemu prawidłowy oddech • opanowac krwotok • zało yc opatrunek, lub unieruchomic złamanie • uło yc poszkodowanego na wznak z konczynami dolnymi uniesionymi ku górze. • uspokoic psychicznie • ewentualnie podac do picia ciepłe płyny – jesli poszkodowany przytomny • szybko wezwac kwalifikowana pomoc medyczna. Omdlenie Udzielajacy pierwszej pomocy zemdlonemu powinien chorego: • uło yc wygodnie z nogami uniesionymi do góry lub posadzic pochylajac mocno do przodu , tak , by głowa znajdowała sie miedzy kolanami. • rozpiac ubranie, • zapewnic dostep swie ego powietrza, • UWAGA! Nieprzytomnemu nigdy nie wolno podawac /adnych srodków doustnie! Jesli chory sinieje - podniesc do góry dolna szczeke celem udro nienia dróg oddechowych. Jesli po kilku minutach chory nie odzyskuje przytomnosci – wezwac pogotowie ratunkowe.
|
Zasady udzielania pierwszej pomocy Instrukcja udzielania pierwszej pomocy